Door Ankie Ligteringen, parochiaan van Amersfoort
De dag gaat goed van start met een eucharistieviering waarin de beide bisschoppen voorgaan.
De openbare kerkvergadering, de synode, vond plaats in Amersfoort in de Bergkerk. Bij de opening werd ons op het hart gedrukt door dagvoorzitter Patrick Groenewegen dat een synode een gemeenschappelijk op weg gaan is, een feest van de democratische kerk, staande op de schouders van degenen die ons voorgingen en die hard hebben gewerkt. Bij het rijtje namen dat de voorzitter noemde was ook onze medeparochiaan van wie wij kort gelden afscheid hebben moeten nemen, Trudie Smit.
“Wij willen kerk zijn die zorg draagt voor kwetsbaren, voor wie anders is. Dit samen op weg gaan, schouder aan schouder, dat is een levenshouding, een houding van het hart.”
Op de agenda van deze synode staat een belangrijk agendapunt, het voorstel tot aanpassing van de synodale structuur en een gedeeltelijke aanpassing van de statuten om dit juridisch mogelijk te maken.
De voorzitter roept op tot luisteren, tot het vinden van gezamenlijkheid in de voorgestelde structuurwijziging van de synode. En hij daagt uit om ervoor te gáán, om dit als een onderlegger voor het werk van de synode en het collegiaal bestuur voor de komende drie jaar te gebruiken, om het in de praktijk uit te proberen. Het doel is het gezamenlijk kerk zijn! Geen tegenover elkaar, maar naast en met elkaar.
De oproep geldt ook voor de vergadering zelf, geen moties en amendementen in deze vergadering stuk voor stuk gaan behandelen, maar ons uitspreken voor die onderlegger, dit beleidsstuk waar nu al 10 jaar aan gewerkt is. Om aan de slag te gaan, werkend vanuit de nieuwe structuur waarbij de synode medeverantwoordelijk wordt voor het uit te voeren en uitgevoerde beleid.
Voordat het zover is om deze grote beslissing te nemen komen er nog andere dingen aan de orde.
Priester Marieke de Ridder trakteert op soesjes omdat het precies 11 jaar geleden is dat ze tot priester werd gewijd. Proficiat Marieke!
Het jaarverslag, met daarin de jaarverslagen van een rijtje gremia van de OKKN, wordt goedgekeurd.
De begroting 2026 wordt aangenomen nadat er een aantal vragen beantwoord zijn.
De jaarrekening wordt ook aangenomen.
En dan zijn we bij het belangrijkste agendapunt. De herziening van de organisatie van de synode. Bisschop Dick Schoon vat het nog een keer samen. Het gaat om het gemeenschappelijk kerk zijn.
De synode is nu adviserend aan het bestuur, maar wordt beleidsmakend in een eucharistisch model, zoals in de oude kerk dat ook het geval was.
Hoe zal in die samenwerking de controle geregeld zijn? Het gaat om samenwerken en niet als een tegenover van elkaar, niet in een isolement. De tegenkracht vanuit de synode zelf zal moeten groeien, de synode moet a.h.w. volwassener worden. Dat vergt tijd en moed om samen op weg te gaan, handelend naar bevind van zaken. En het collegiaal bestuur zal onderdeel van de synode zijn, geen tegenover meer.
Er zijn vele vragen die de voorzitter van het presidium met veel kunde weet te behandelen zonder dat er ‘tegenovers’ ontstaan. Het gaat bijvoorbeeld over de rol van de vice-voorzitter die het jaar door de rol van de synode vertegenwoordigt in het samenwerken met het bestuur. Ook de kennis die nodig zal zijn bij de synodalen wordt genoemd, er zal scholing moeten komen voor de synodalen die nog niet van de hoed en de rand weten. Er wordt ook vanuit verschillende hoeken gevraagd om aanscherping van de tekst. Door een klein groepje wordt hierover doorgepraat terwijl de rest begint aan een heerlijke lunch.
Na de lunch wordt opnieuw benadrukt dat het geen document over machtscentralisatie is, maar dat het een oproep is om dit pragmatisch te gaan aanpakken, om te doen! Om het als onderlegger te gebruiken in de praktijk van kerk zijn.
Een synodaal brengt het verhaal van de vissers naar voren. Zij werden geroepen, ze legden hun netten neer en zeiden ja tegen de roep om te volgen. Ze hadden geen document, geen zekerheden. En zo gaan wij nu ook deze weg op. Het was een oproep om er echt op te gaan staan, en niet ernaast.
Claudia roept hier ook toe op. “Gaan!” Want, vertelt ze, het presidium heeft sinds januari nog maar twee leden, zo kan het niet langer meer. We moeten verder.
Het voorstel verandering van de synodale structuur wordt in stemming gebracht met een tijdelijke toestemming tot aanpassing van het statuut. Met 80 stemmen voor en 17 tegen en 6 blanco stemmen wordt met een overweldigende meerderheid het voorstel aangenomen.
Hier is geschiedenis geschreven! Onze synodale kerk heeft het lef om de toekomst tegemoet te gaan in een gezamenlijk streven tot zij aan zij, schouder aan schouder te bouwen aan de toekomst van de Heer. Om gezamenlijk kerk te zijn. Na een jaar zal de eerste evaluatie plaatsvinden.
Hierna zou een niet onbelangrijk agendapunt om de toekomst op een gezonde manier kerk te kunnen blijven volgen, de duurzame financiering. Maar het is al laat. Er wordt besloten om de overige agendapunten bij de voorjaarssynode te bespreken.
Bisschop Bernd sluit deze vergadering af. Men neemt een borrel en een hapje en heeft het er nog even over. Tot in het voorjaar 2026, dan gaat de synode verder op deze nieuwe ingeslagen weg.