Driehonderd Oud-Katholieken uit 16 landen, waarvan veertig jongeren, kwamen van 24 tot 27 september samen op het Internationale Oudkatholieken Congres in het Zwitserse Rheinfelden. Jaap van Oort (parochie Utrecht) en Trees Visser (parochiaan in Egmond) namen deel aan het congres. Ze delen hun terugblik en ervaringen.
Voor Jaap van Oort was het zijn vijfde congres, en iedere keer ‘weer een bijzondere ervaring’. “Met driehonderd deelnemers was het een goed gevuld congres. Acht bisschoppen telde ik, en wat heel verheugend was: bij elkaar veertig jongeren, die deels hun eigen programma hadden. Er waren een paar grotere jongerendelegaties, maar ook een jong stel uit Slowakije die met de Flixbus gekomen waren. Al met al waren er 16 verschillende nationaliteiten aanwezig. Veel onderdelen werden aangeboden in het Duits, Engels, soms Nederlands, en heel soms ook in het Frans. Ik heb bisschop Joris verschillende keren extra zien tolken voor de Franstalige deelnemers.”
Ook Trees Visser bezocht het congres vaker, waarmee het ook een ‘feestje van herkenning en ontmoeting is’. “Het begint al bij de afspraken onderling in de parochie voorafgaand aan de aanmelding. Gaan we, hoe en wanneer en waar gaan we logeren? Ja natuurlijk gaan we! Met z’n drieën uit de parochie Egmond, met de trein vanuit Heiloo, een dag eerder dan de openingsdag. Na een goede nacht, ontmoetten we in de ontbijtzaal al andere congresgangers die dus ook eerder gekomen waren. We hadden tijd om Rheinfelden wat te verkennen voordat het programma begon. En dan kom je daar in de straten ‘gewoon’ andere Oud-Katholieke congresgangers tegen. Soms bekend of nog even onbekend, maar dan aan gedrag en taal te herkennen als congresgangers.”
Thema: Mensen inspireren – gemeenschap versterken
Voor de Oudkatholieken vanuit gastland Zwitserland (Christkatholisch noemen ze zichzelf) vormde het congres ook de viering van het feit dat precies 150 jaar geleden Eduard Herzog als eerste bisschop van Zwitserland gewijd werd. Het verbindende thema van het congres was dit jaar “Mensen inspireren – gemeenschap versterken”.
Van Oort: “Zo’n congres kent enerzijds een duidelijk programma, met veel verschillende onderdelen, anderzijds is er voldoende ruimte voor ontmoeting en gesprek. Daar zit voor mij de kracht van congres: verbinding over grenzen, die leidt tot grensoverschrijdende inspiratie. In Nederland ben je lid van een klein kerkgenootschap, en dat moet je dan vaak uitleggen, en tegelijk op het congres ervaar je dat je deel bent van een veel groter geheel.
Daar gaat een grote inspirerende en bemoedigende werking van uit!”
Het programma leek Trees Visser op het eerste gezicht ‘wat sober’, maar gaandeweg bleek dat mee te vallen. “Er was genoeg tijd voor ontmoetingen en spiritualiteit. Een opmerking tijdens een gespreksgroep is bij me blijven hangen. Er werd opgemerkt dat een moment van ‘stilte’ gemist werd tijdens de kerkdienst. Daar werd direct op gereageerd en de gespreksgroep werd afgesloten met een moment van stilte. Ook tijdens de plenaire behandeling van de uitkomsten van de gespreksgroepen werd ter afsluiting enige tijd ‘stilte’ in acht genomen. Mooi om zo direct de inbreng toe te passen en te ervaren.”
Open Space
Voor Van Oort was het programma op zaterdag een bijzondere ervaring. “Via een procedure die Open Space heet, werden deelnemers uiteindelijk verdeeld in diverse discussiegroepen. Ik sloot me aan bij de groep “Kerk en politiek”. Daar bleken vooral veel Duitse deelnemers in te zitten.Ik heb er niet veel gezegd, maar vooral met veel interesse zitten luisteren hoe Duitse christenen worstelen met de opkomst van radicaal rechts in hun land, ook tegen de achtergrond van de geschiedenis van Duitsland. Een oplossing kwam er niet uit, maar ik vond het bemoedigend dat Duitse christenen hier zo intens mee bezig zijn.
Door het mooie weer tijdens het congres vonden veel gesprekken en lunchmomenten buiten plaats. Visser: “Onze bisschop-elect Erna Peijnenburg werd zoals verwacht vaak aangesproken en bij alle formele onderdelen direct betrokken. Wij waren trots op haar en blij met haar. De afsluitende kerkdienst werd via de televisie uitgezonden en is via YouTube ook terug te zien.
Na de dienst was er een afscheidslunch in de Kurbrunnensaal, het middelpunt van het congres. “De meesten gingen die middag naar huis, maar wij Egmonders bleven nog een extra nachtje en hadden de middag nog tijd om een markt te bezoeken. Het was nog een pittige wandeling op sandalen in de warmte. Bij het afscheid met de anderen klonk vragend: “Tot de volgende keer?” Tuurlijk! Tot de volgende keer; bij leven en welzijn! Waar? Dat horen we wel weer, dan zijn we vier jaar verder, hoe ziet de wereld er dan uit? Maar de intentie is er zeker!”
Wat Jaap van Oort uiteindelijk het meeste bijblijft van het congres zijn de woorden van pastoor Anja Goller uit Duitsland, tijdens haar preek vrijdagavond in de Viering van de Unie van Utrecht. “Een van de diepste ervaringen van het geloof is niet dat ik alles onder controle heb. Maar geloof betekent dat ik mag vertrouwen, altijd weer.”
Dat is stof om vier jaar over na te denken, tot het volgende congres…
