Ze volgde een Liberal Arts opleiding in Utrecht, studeerde als eerste buitenlandse student af op het Taoïsme in China en deed veldwerkonderzoek met inheemse gemeenschappen in de Amazone. De levenslessen die Antonia van Vlastuin daarin opdeed gebruikt ze actief in haar werk als leiderschapscoach én ze deelt daar regelmatig over via social media. Tot 9 augustus deelde ze weinig over iets dat naar eigen zeggen ‘nog intiemer is’: haar geloof. Met een foto van het heilig vormsel dat ze met Pinksteren ontving in de Utrechtse Gertrudiskathedraal én een persoonlijk bericht over haar geloofsreis veranderde dat. Het markeert een nieuwe fase in haar leven. “Ik zie het als een enorme knipoog van God: Je bent op het goede pad”.
Foto’s: Kinha de Almeida Guimarães
Antonia van Vlastuin (32) groeit op in de Hersteld Hervormde Kerk. Als jong tienermeisje heeft ze al een sterke intuïtieve drang naar ‘een meer monastieke’ manier van geloof beleven. “Ik organiseerde bijvoorbeeld mijn eigen kerkdienstjes op mijn kamer, met kaarsjes en Latijnse gezangen.” Een interview met toenmalig aartsbisschop Joris Vercammen in het Reformatorisch Dagblad vormt haar eerste kennismaking met de Oud-Katholieke Kerk. “Wat hij zei over geloof en kerk-zijn, daar herkende ik me als tiener al in.”
Het artikel heeft ze niet meer terug kunnen vinden, wel zocht ze in aanloop naar het vormsel in gesprek met Vercammen naar wat haar toen al moet hebben aangesproken. “We kwamen erop dat het gaat over aangeraakt worden in de dienst. Dat vind ik zo mooi aan de Oud-Katholieke liturgie: het brengt je uit je hoofd. Je ruikt de wierook, de kaarsen gaan aan, het knielen: het werkt er allemaal aan mee. Door zo’n viering heen bouwt het op naar een persoonlijke ontmoeting met God.”
Innerlijke discussie
Als Antonia zo’n 11 jaar geleden gaat studeren in Utrecht, fietst ze langs de Oud-Katholieke Gertrudiskathedraal, waar ze de naam van de kerk herkent uit het interview met aartsbisschop Joris Vercammen. Vrij snel daarna bezoekt ze een dienst, en sindsdien is ze nooit meer weggegaan. Tot 2023 gaat ze vooral ‘als individu’, maar vanaf dat moment merkt ze dat ze zich meer wil gaan verbinden met de gemeenschap en de stap naar toetreding wil zetten. “Rond mijn 30e heb ik de pastoor gebeld en gezegd: ik wil het toetreden gaan verkennen. Ik heb daarna de Summerschool gevolgd, en deelgenomen aan een belangstellenden-kring. Maar na een jaar merkte ik: mijn hoofd heeft meer tijd nodig. Ik beleef geloof met mijn hart, en bij grote momenten gaat mijn hoofd meedoen. Dan wordt het meer een worsteling. Tijdens de diensten voelde ik me heel erg gedragen door God en had ik het gevoel: dit mag ik aangaan. Maar buiten de kerk kwam ik dan weer in een innerlijke discussie.”
Hildegard
Toch zet Antonia uiteindelijk de stap naar het vormsel. “Ik kreeg zo vaak de bevestiging van God dat het goed was. De zondagen voor het vormsel was ik ook heel erg aan het bidden dat ik de stap in rust mocht zetten. Twee weken voor Pinksteren merkte ik dat die rust en vrijheid er kwam.”
Met een glimlach op haar gezicht beschrijft Antonia hoe ze die Pinksterzondag heeft beleefd. “Het was op een bepaalde manier heel surreëel, maar het allermooiste was om vooraan te staan en samen met de anderen die het vormsel ontvingen drie keer uit te spreken: Ik geloof. Daarna kniel je, één voor één, waarbij je wordt gezalfd met de naam die je vooraf hebt gekozen. Ik heb gekozen voor de naam Hildegard, naar Hildegard von Bingen. Terwijl je de rest van de dienst ook veel dingen moet doen, hoefde ik hier alleen maar te knielen en te ontvangen. Dan is er een moment van stilte, dat is zo’n puur en intiem moment. De ultieme overgave waar ik naar op zoek was geweest: dat gebeurde daar.”
Nieuwe fase
Dat het ontvangen van het vormsel en het toewerken ernaar toe impact heeft, blijkt de dag erna, als Antonia niet meer kan praten. “Dat was schrikken, maar op een bepaalde manier ook heel mooi. Juist omdat ik in een innerlijke strijd had gezeten en er vooraf ook met veel mensen over had gepraat, had ik blijkbaar een paar dagen nodig om wat ik ontvangen had te integreren. Ik had een boek gekregen over Hildegard von Bingen, wat ik ben gaan lezen, en ik ben ook veel gaan schrijven. Na 3 dagen kwam mijn stem weer terug.”
Ze ziet het vormsel als een markeringspunt voor een nieuwe fase die in haar leven is aangebroken. “”Ik ging lange tijd commitment uit de weg, maar ik merk dat ik nu heel dankbaar ben dat ik deze stap wel heb gezet. Ik voel daardoor ook een diepere verbondenheid met de mensen hier, en ik word altijd heel blij als ik langs de kathedraal fiets en voel: hier hoor ik nu echt bij.””
Haar Linkedin-post van begin augustus vormt daarin een nieuw moment van markering, dat eigenlijk ‘per ongeluk’ tot stand kwam. “Ik deelde in mijn werk normaal gesproken niet over mijn geloof. En nu had ik deze post al ingepland, maar ik merkte daarna dat ik er stress van kreeg. Paste dit wel bij mijn werk? Ik was ook bang voor veel negatieve reacties, mensen hebben natuurlijk vaak een mening over religie.”
Maar met dat ze denkt de post verwijderd te hebben, blijkt een dag later dat die toch geplaatst is. Al snel blijken haar zorgen onterecht. “Ik heb geen enkele negatieve reactie gehad, sterker nog: diverse mensen reageerden dat ze ook over hun geloof wilden delen in hun omgeving, maar niet durfden. Anderen gaven aan ook zoekend te zijn, en zich nu niet alleen te voelen.”
Eigen missie
Voor Antonia vormt het de bevestiging: ik mag hierover delen omdat het volledig onderdeel is van wie ik ben. “Ik ben kwetsbaarder geworden en opener. Ik voel me ook meer geaard, omdat ik er veel meer ‘met mijzelf’ in zit. Ik durf tot de kern te komen van mijn boodschap.” Om daar woorden aan te geven schrijft ze momenteel aan een boek, waarin terugkomen bij de essentie van wie je bent een rode draad vormt. Niet verrassend is dat ook onderdeel van Antonia’s verhaal. “Ik merkte al langere tijd dat ik in mijn werk van betekenis kon zijn, maar ik was niet mijn missie aan het leven. Het kostte me moeite om te luisteren en te zoeken naar mijn eigen missie. Dat vond ik eng. Ik had al wat opgebouwd en voor mijn gevoel moest ik opnieuw beginnen en een deel van mijn identiteit loslaten.”
Inmiddels zegt ze volmondig: ik ben een vrouw met een boodschap en ik wil daarvoor gaan staan. Ze hoopt anderen daarmee te inspireren. “Iedereen is hier met een reden, en de kunst is om daarnaar op zoek te gaan en naar te gaan luisteren. In plaats van een pad te volgen dat bijvoorbeeld gekleurd wordt door verwachtingen die anderen van je hebben. Stil worden is daarin wat mij betreft essentieel. Luisteren naar wat het leven je te bieden heeft. Ik heb dat ook sterk ervaren in mijn relatie met God. Om me heen zie ik het leven vaak ontzettend druk is, terwijl het er juist om gaat om die plek van stilte op te zoeken en te luisteren naar die innerlijke stem. Hoe spannend dat ook kan zijn.”
Of we nog iets gemist hebben wat voor Antonia belangrijk is, is de slotvraag aan het eind van het gesprek. Hardop nadenkend staat ze nog eens stil bij wat ze zo waardeert in de Oud-Katholieke Kerk. “We staan in een lange traditie, al vanuit de vroege kerk. Dat vind ik heel belangrijk, dat we ons daarmee verhouden en de traditie daardoor levend houden. Dat overstijgt ook mijn geloof als individu, en dat vind ik enorm waardevol.”