Expositie ‘Kankerheilige’ van Boudewijn Koops in de Gertrudis
Dertien jaar na zijn overlijden krijgt het werk van Boudewijn Koops een bijzondere plek in de Ste. Gertrudiskathedraal, de kerk die zo belangrijk was voor hem en is voor ons gezin. Op zaterdag 31 oktober opent hier tijdens het nieuwe stadsfestival Good Grief de overzichtstentoonstelling Kankerheilige, met ruim veertig schilderijen, teksten en gedichten die mijn man Boudewijn (1973-2013) maakte tijdens zijn tweejarige ziekbed.
Boudewijn en ik kwamen met ons gezin vanaf 2008 in de Ste. Gertrudiskathedraal. In 2010 traden wij met onze kinderen Oscar en Lola toe tot de parochie en zong hij in het koor. Een jaar later werd hij ziek. In de jaren die volgden hebben we vanuit de parochie ontroerend veel medeleven en steun ervaren. Er waren talloze diep troostende gesprekken, kaartjes, appjes, bezoekjes, er werd voor ons gekookt en op de kinderen gepast. Door mensen die heel goed weten dat het leven anders kan lopen, die geen zoete broodjes bakken.
Zijn overlijden op 25 september 2013 sloeg diep in. In ons gezin, maar ook in de parochie. Zijn uitvaart, onder leiding van Bernd Wallet, vond plaats in een overvolle kerk. Juist daarom is het bijzonder en ben ik zeer dankbaar dat zijn werk juist in deze kerk te zien kan zijn.
Kunstenaar
Op de dag dat Boudewijn de diagnose kanker kreeg, besloot hij zich voorgoed vrij te maken van de mening van anderen. Hij riep zichzelf uit tot kunstenaar en maakte wat hij wilde maken. Niet levend sterven, maar stervend leven, was zijn motto.
De expositie Kankerheilige toont hoe Boudewijn omging met zijn ziekte en naderende dood, het verdriet, het afscheid en hoe hij troost ervoer. Licht provocerend, met humor en zonder enig oordeel wilde hij vooral het ongemak rond ziekte en dood laten zien, ieders machteloosheid in het zoeken naar de juiste woorden. Dit werd ook het thema van stadsfestival Good Grief: hoe troost en rouw je op een manier die bij jou past? En hoe kan kunst en creativiteit daarbij helpen? En wat zeg je tegen iemand die verdriet heeft? Waarom vinden we dat zo ingewikkeld?
Allerzielen
De periode rond Allerheiligen en Allerzielen is bewust gekozen. Het zijn de dagen waarop we stilstaan bij de mensen die we missen. Ik hoop dat de tentoonstelling steun en herkenning biedt aan de parochie en al diegenen die afgelopen jaren dierbaren verloren.
Op zondag 1 november zal tijdens de viering in de kathedraal ook de jaargedachtenis van Boudewijn worden gehouden. De viering vindt plaats te midden van zijn eigen schilderijen.
Afscheid
Ook in de jaren daarna is de parochie voor ons van grote betekenis en steun geweest. Oscar en Lola deden hier hun eerste communie, ik schreef columns in de Oud-Katholiek. Inmiddels zijn zij uitgevlogen, net als ik. Afgelopen jaar verhuisde ik met mijn nieuwe liefde, doopsgezind predikant Jelle Waringa, naar Giethoorn, waar we samen een nieuw leven opbouwen.
Met deze tentoonstelling neem ik ook afscheid van deze parochie. Dat doe ik met veel dankbaarheid voor alles wat deze gemeenschap voor ons heeft betekend. Boudewijn dragen wij natuurlijk met ons mee. Met deze tentoonstelling hoop ik vooral zijn bijzondere verhaal en de wijsheden door te geven, via zijn schilderijen, teksten en gedichten. Zodat hij blijft voortbestaan. Zoals een bekend uitspraak zegt: je bent pas echt dood als er niemand meer over je spreekt.
We hopen u te verwelkomen op 31 oktober in de Ste. Gertrudiskathedraal.
Pauline Weseman
Programma Stadsfestival Good Grief 31 oktober
De tentoonstelling Kankerheilige is onderdeel van Good Grief, een nieuw stadsfestival over rouw, verlies en het ongemak rond troost. Good Grief is een initiatief van De Kerkvernieuwers van Heilige Huisjes Utrecht.
Op zaterdag 31 oktober komen mensen in de Ste. Gertrudiskathedraal en de Nicolaïkerk samen voor een dag met kunst, gesprekken, performances, workshops en muziek. Het festival duurt van 10.00 tot 18.00 uur. De toegang is gratis. Het is wel belangrijk je op te geven voor de opening van de tentoonstelling en de workshops in de Ste. Gertrudiskathedraal.
In de Nicolaïkerk tonen die dag tien jonge kunstenaars, alumni van de HKU, werk over verdriet en rouw in vele vormen. Daarnaast zijn er performances en rituelen en vinden in de ochtend in de stiltekapel SterfTalks plaats. Met medewerking van onder andere saxofonist en componiste Lotte Pen.
Programma in de Ste. Gertrudiskathedraal – zaterdag 31 oktober
9.30 uur inloop
10.00–11.30 uur: opening van de tentoonstelling Kankerheilige, met de toonaangevende rouwdeskundigen Carlo Leget en Mai Britt Guldin Verlies: waar is het goed voor?’, en met Pauline Weseman. Geef je hier op.
11.30–13.00 uur: vrije inloop, bezoek aan de tentoonstelling en lunchtijd (zelf meenemen of halen).
13.00–14.00 uur: PEP-talks met Wouter van der Toorn van rouwexpertise.nl en de boeken Van missen krijg je het koud en Troostifant, over De troost van het doodgewone en Hanne Hagenaars, curator van de expositie Missen als een ronde vorm in Stedelijk Museum Schiedam (beste expo van 2025 volgens NRC) over De troost van kunst en rituelen.
14.15–17.00 uur: workshops autobiografisch schrijven van Pauline Weseman en rouwrituelen van Elisabeth de Bruijn in twee rondes, een dialoogtafel van Utrecht in Dialoog en een gesprekstafel van Stichting Tröst. Geef je hier op.
17.00 uur: wandeling naar de Nicolaïkerk.
17.30–18:00 uur: afsluiting van Good Grief in de Nicolaïkerk.
Klik hier voor het volledige programma en opgeven
Praktisch
- Na het festival is Kankerheilige in de Ste. Gertrudiskathedraal nog te zien tot en met zondag 29 november, op zondag 1 november van 13.00 tot 16.00 uur, op zaterdagen van 13.00 tot 16.00 uur, op woensdagen van 11.00 tot 13.00 uur en de zondagen voor en kort na de ochtendviering van 10.00 uur.
- Zondag 1 november: jaargedachtenis van Boudewijn tijdens de viering, te midden van zijn schilderijen. Deze zondag is de expo te zien tussen 13.00 en16.00 uur.
- In de Jacobuskapel is tijdens de expositie een korte film over Boudewijns leven te zien van Pauline en haar broer, editor Gerben Weseman.
- Meer informatie over de tentoonstelling, bezoekdagen en tijden en het volledige programma: [website Good Grief].